Տարեսկզբից Հայաստանում տնտեսական իրավիճակը զգալիորեն փոխվել է։ Գնաճի տեմպերը ակտիվացել են, մինչդեռ աշխատավարձերի աճը դանդաղել է։ Այս երկու միտումների համադրությունը նշանակում է, որ սովորական քաղաքացին, ով կենսապահովման հիմնական միջոցը աշխատավարձն է, այս տարի էլ կշարունակի դժվարին իրադրությունում գտնվել։
Այս իրավիճակը հատկապես ծանր է ընկալվում այն քաղաքացիների կողմից, որոնց եկամուտները նախքան գնաճի արագացումը ևս հազիվ էին բավարարում նվազագույն կարիքներին։ Գնաճի արագացումը նրանց բեռը ավելի է ծանրացնում, ստիպելով ավելի քիչ բանով բավարարվել։
Գնաճի ազդեցությունը
Պաշտոնական տվյալներով, տարեսկզբից գնաճի տեմպը Հայաստանում գրեթե 40 տոկոսով է աճել։ Միջին գնաճը հասել է 4.5 տոկոսի, սակայն այս թիվը լիարժեք չի արտահայտում իրական պատկերը։ Իրականում, աշխատավարձով ապրող հասարակ քաղաքացին գնաճի ազդեցությունը զգում է անհամեմատ ավելի մեծ չափով։
Այս ազդեցությունը ամենաակնառու է սննդամթերքի և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների շուկաներում։ Վերջին տվյալներով, սննդամթերքի գները աճել են 7.8 տոկոսով՝ նախորդ տարվա 5.4 տոկոսանոց գնաճից հետո։ Երկու տարում սննդամթերքի կուտակային գնաճը կազմել է 13.2 տոկոս։
Աշխատավարձերի աճի հետ համեմատություն
Եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ այս տարի աշխատավարձերի աճի տեմպը զգալիորեն ցածր է, քան սննդամթերքի գնաճը, պարզ է դառնում, որ ավելի շատ քաղաքացիներ կշարունակեն ապրել ավելի վատ պայմաններում, քան նախկինում։
Օրինակ, մարտին սննդամթերքը թանկացել է 7.8 տոկոսով, մինչդեռ միջին աշխատավարձը աճել է ընդամենը 5.3 տոկոսով։ Աշխատավարձերի աճը, որը հաճախ ներկայացվում է որպես դրական տեղեկություն, իրականում հիմնականում կրում է 2-3 ոլորտներում աշխատողների բարձր աշխատավարձերի աճի բեռը, որը շրջանցում է հազարավոր աշխատողների մեծամասնությանը։
Ովքե՞ր են զգում ամենամեծ ազդեցությունը
Այսպիսով, աշխատող քաղաքացիների 42 տոկոսը, որոնց միջին աշխատավարձերը վերջին տարում ավելացել են ընդամենը 1.7-2.5 տոկոսով, ամենաշատը են զգում գնաճի ազդեցությունը։ Նրանց աշխատավարձերի աճի տեմպը կրկնակի ցածր է միջին գնաճից, իսկ սննդամթերքի գնաճից՝ եռակի։
Այս իրավիճակում, երբ նվազագույն աշխատավարձի բարձրացման հույսը գրեթե չկա, իսկ ցածր աշխատավարձ ստացողների եկամուտները շարունակում են աճել ավելի դանդաղ, քան գնաճն է, հասարակության այս խումբը կշարունակի ապրել ավելի դժվարին պայմաններում։