ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայության տարեկան զեկույցի հիմնական դրույթները

ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայությունը (ԱՀԾ) հրապարակել է իր տարեկան զեկույցը, որի հիմնական դրույթները վերաբերում են Հայաստանի համար առկա ռազմական և քաղաքական ռիսկերի գնահատմանը։

Զեկույցի համաձայն՝ 2026 թվականի հունվարին կատարված վերլուծությունների արդյունքում գրեթե անհավանական է համարվում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմաքաղաքական մտադրությամբ պայմանավորված տարբեր մասշտաբների ռազմական էսկալացիան։ Ծառայությունը նույնպես ցածր հավանականություն է տալիս տեղային գործողություններին կամ միջադեպերին, որոնք չեն պայմանավորված ռազմաքաղաքական մտադրությամբ։

Այսպիսի կայունության գնահատականը հիմնված է 2025 թվականին երկկողմ բարձրաստիճան բանակցությունների, ինչպես նաև ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ակտիվ ներգրավմամբ ձեռք բերված Վաշինգտոնյան հռչակագրի և «Խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին» համաձայնագրի նախաստորագրման արդյունքների վրա։

Սակայն զեկույցում նշվում է, որ երկարաժամկետ հեռանկարում խաղաղության կառուցման վրա բացասաբար ազդող և ռիսկային գործոն է Ադրբեջանի կողմից պետական մակարդակով առաջ տարվող, այսպես կոչված, «արևմտյան Ադրբեջանի» և «արևմտյան ադրբեջանցիների վերադարձի» քարոզչությունը։ Ծառայության տվյալներով՝ Ադրբեջանը Վաշինգտոնյան հռչակագրից հետո ոչ միայն չի նվազեցրել, այլև էականորեն ակտիվացրել է այդ քարոզչությունը, ինչը ստեղծում է զգալի ռիսկեր տարածաշրջանային կայունության և երկարաժամկետ խաղաղության համար։

ԱՀԾ-ն նաև նշում է, որ ռազմական ռիսկերի հիմքում ընկած է ոչ միայն ռազմական ծախսերի աճը, այլև այն, որ ռազմական հատկացումների աճի տեմպերը զգալիորեն գերազանցում են այլ ոլորտային հատկացումների տեմպերը։ 2026 թվականի դեպքում ռազմական հատկացումները աճել են շուրջ 44%-ով, մինչդեռ մյուս ոլորտային հատկացումները՝ ընդամենը 7.4%-ով։

Զեկույցում ընդգծվում է նաև տարածաշրջանային ենթակառուցվածքային և տնտեսական ծրագրերի կարևորությունը՝ որպես խաղաղության ինստիտուցիոնալացման միակ շարժիչ ուժի։

ԱՀԾ-ն իր տարեկան զեկույցը հրապարակել է 2026 թվականի հունվարին։