Պետական ծառայության հերթականությունը և նրա հոգեբանական արդյունքները

Պետական բարձր պաշտոնների նշանակման և նշանակվողների միջև հաստատված սխեմայի էությունը շատ պարզ է։ Պետական ղեկավարը, որը նշանակում է իր մարդկանց, ակնկալում է, որ նրանք, իրենց «լավության» տակից դուրս գալու պահին, կներկայացնեն իրենց անձնական շահերը, իսկ նշանակվողները, իրենց հերթին, գիտակցում են, որ այդ պահը վաղ թե ուշ կգա։

Հիմա հենց այդ պահն է հասել Վահագն Հովակիմյանի, Արման Դիլանյանի և Սահմանադրական դատարանի դատավորների համար։ Եթե այդ մարդիկ իրենց պաշտոններն ընդամենը փող աշխատելու միջոց չլիներ, եթե իրենց առաքելության իմաստը գիտակցեին և չփորձեին ամեն գնով ծառայել ու հաճոյանալ իրենց նշանակողին, ապա նրանց հնարավորություն կլիներ պետության շահը պաշտպանել։

Սակայն իրականությունը այն է, որ նրանց նշանակողը, պետությունն իր անձի հետ նույնացնելով, նշանակումներն անում է «ով ավելի լավ ստրուկ կլինի, նա ավելի բարձր պաշտոնի կարժանանա» սկզբունքով։ Արդյունքում, նույնիսկ թերի գիտելիքներով և ցածր արժեհամակարգով մարդիկ ստիպված են լինում կատարել իրենց նշանակողի ցանկությունները։

Վահագն Հովակիմյանի դեպքը դասական օրինակ է։ Նա, ինչպես 10-15 տարում հոդված գրել չսովորեց, այնպես էլ շարունակում է իր աշխատանքը՝ հոգեբանական կախվածության մեջ։ Նույն փոխհարաբերությունները գործում են նաև ՀՀ վարչապետի և ԿԸՀ նախագահի պաշտոններում։

Արման Դիլանյանը, որը պատահականության սկզբունքով հայտնվեց ՍԴ նախկին նախագահից խլված աթոռին, այժմ պահում է այն աթոռը ժամանակավորի հոգեբանությամբ՝ կատարելով իրեն նշանակողի ապօրինի ցանկությունները։

Այս մարդկանց միայն խղճալ կարելի է։ Նրանցից ոչ թե օրենքին, պետությանն ու ազգին ծառայություն է պահանջվում, այլ իրենց նշանակողի կամքը, տրամադրությունները, թաքուն ու բացահայտ ծրագրերը գուշակելու-իրականացնելու զինվորական ճշտապահություն։ Նրանց թվում է, որ եթե իրենց նշանակողը կարողացել է պահել աթոռը, իրենք էլ իրենց բաժին հանցանքները կմարսեն ու կպահեն պաշտոնները։

Այսպիսով, պետական ծառայության հերթականությունը վերածվում է հոգեբանական անելանելիության, որտեղ պաշտոնյայի անկախությունը և մասնագիտական արժանապատվությունը զոհաբերվում են անձնական ապահովվածության և իշխանության կողմից հաստատված կանոնների հետ համապատասխանելու անհրաժեշտությանը։