Հայաստանում ընթացող քննարկումները շարունակում են կենտրոնանալ Արցախի հարցի շուրջ, որտեղ հնարավոր լուծումների վերաբերյալ մտահոգությունները և վերլուծությունները լայնորեն տարածված են հասարակության շրջանակներում։
Ազգային անվտանգության և ռազմաքաղաքական վերլուծության փորձագետ Սամվել Կարապետյանը հայտարարել է, որ գագաթնաժողովի հնարավոր որոշումները կարող են բացել ճանապարհ 300.000 ադրբեջանցիների Հայաստան մուտքի համար։ Այս սցենարը, որը հաճախ կապվում է տարածաշրջանում «խաղաղության» հասնելու և նոր իրավիճակ ստեղծելու գործընթացի հետ, բարձր ռիսկային է համարվում ոչ միայն փորձագետների, այլև հասարակական գործիչների կողմից։
Այս մտահոգությունները հիմնված են ոչ միայն ռազմաքաղաքական հաշվարկների վրա, այլև պատմական և մշակութային հիշողության վրա։ Օրինակ, 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո միջազգային աղբյուրներում հայտնվել էին տեղեկություններ, որ Ադրբեջանը օգտագործել է ֆոսֆորային զինամթերք, որը նրան մատակարարվել էր Ուկրաինայի կամ Իսրայելի կողմից։ Այսպիսով, ադրբեջանական զորքերի կողմից այդպիսի զենքի կիրառությունը հարցեր է առաջացնում ոչ միայն պատերազմի իրավական և մարդասիրական ասպեկտների, այլև տարածաշրջանում հնարավոր լարվածության և վստահության բացակայության մասին։
Այս համատեքստում ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության պահպանության հարցը դառնում է առավել արդիական։ Օրինակ, Ստեփանակերտում ոչնչացվել է Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված զանգակատունը, ինչը խորը ցավ է հասցնում հայ ժողովրդին և ընդգծում է մշակութային ժառանգության պահպանության կարևորությունը։
Տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման և անվտանգության ապահովման գործընթացը պահանջում է ոչ միայն քաղաքական և ռազմական հաշվարկներ, այլև խորը մարդասիրական, պատմական և մշակութային հասկացողություն։