Որպես Միջազգային ու համեմատական իրավունքի կենտրոնի ղեկավար, ես մանրամասն վերլուծել եմ Ռուբեն Վարդանյանի կողմից ՀՀ ՄԻՊ-ին ուղղված նախազգուշացումը, ինչպես նաեւ ընդհանուր առմամբ հայ գերիների հարցի լուծման հնարավոր ուղիները։
Ռուբեն Վարդանյանի ուղերձի էությունը
Ռուբեն Վարդանյանի ուղերձը կարեւոր է, քանի որ այն ընդգծում է մի խնդիր, որը հաճախ անտեսվում է։ Բացի ընտանիքի անդամների հետ կապի եւ այցելությունների բացակայությունից, որը փակ հաստատություններում պահվող յուրաքանչյուր անձի միջազգային կոնվենցիաներով երաշխավորված իրավունք է, նրա ընտանիքը զրկված է նաեւ արտաքին աշխարհի հետ կապ պահպանելու հնարավորությունից, ինչը խորացնում է իրենց մեկուսացումը։
ՀՀ ՄԻՊ-ի այցելության հնարավորությունը
Այցելության հնարավորության վերաբերյալ հարցին ես նախ պարտադիր պայման է համարում այցելության ձեւաչափի եւ նպատակի պարզեցումը։ Այն չի կարող լինել խոշտանգումների կանխարգելման մեխանիզմի շրջանակում, քանի որ Ադրբեջանի ՄԻՊ-ը չի համապատասխանում անկախության չափանիշներին եւ ունի B կատեգորիա։ Ի տարբերություն ՀՀ ՄԻՊ-ի, որը ունի A կատեգորիա եւ լիարժեքորեն համապատասխանում է փարիզյան անկախության չափանիշներին, Ադրբեջանի օմբուդսմենը ենթարկվում է գործադիրի ազդեցությանը։
ՀՀ ՄԻՊ-ը ինքնուրույն չի կարող հասցեագրել խնդիրներ Ադրբեջանի իշխանություններին, քանի որ նրա մանդատը սահմանափակված է ՀՀ պետական մարմինների կողմից իրավունքների խախտումներով։ Այս համատեքստում ես առաջարկում եմ այլընտրանքային ձեւաչափ՝ այցելություն Խոշտանգումների կանխարգելման եվրոպական կոմիտեի հովանու ներքո, որին կարող է մասնակցել ՀՀ ՄԻՊ-ը։
Ընտանիքների այցելությունների հարցը
Ես հստակ տարբերում եմ ՄԻՊ-ի այցելությունը եւ ընտանիքի անդամների այցելությունները։ Ընտանիքի անդամների այցելությունները պետք է կազմակերպվեն քաղհասարակության ներկայացուցիչների կողմից, որոնք ունեն դրական նախադեպներ եւ գործուն կոմունիկացիոն մեխանիզմներ։ Այս հարցում պատասխանատուն պետք է լինի նույն կազմակերպությունը, որը կազմակերպել է նախկին այցելությունները։
Եվրոպական քաղաքական համայնքի համաժողովի հնարավորությունը
Ես դրական տեսանկյուն եմ արտահայտում Եվրոպական քաղաքական համայնքի համաժողովի նկատմամբ՝ որպես հնարավոր հարթակ հայ գերիների հարցի լուծման համար։ Այս համատեքստում տեղաշարժ արձանագրվելու հավանականությունը բարձր է, եւ ադրբեջանական կողմը կարող է ազատ արձակի սահմանափակ թվով գերիների՝ որպես դրական նախաձեռնություն, որը կնպաստի նաեւ իր երկրի հեղինակության բարձրացմանը։