Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը Երևանում. Ի՞նչ է փոխվում Հայաստանում

Երևանում մեկնարկել է Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովը, որի շրջանակում տեղի ունեցավ Եվրոպայից ժամանող հյուրերի դիմավորման արարողությունը։ Այս գագաթնաժողովը ունի մի քանի կարևոր առանձնահատկություններ և հետևանքներ։

Գագաթնաժողովին մասնակցում են Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը, Մեծ Բրիտանիայի, Իտալիայի, Իսպանիայի, Բելգիայի, Չեխիայի, Նորվեգիայի, Լեհաստանի վարչապետերը, Եվրոպական միության ղեկավարները և ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը։ Առաջին անգամ այս ձևաչափով հավաքին որպես հյուր մասնակցում է Կանադայի վարչապետը։

Հայաստան չի ժամանել Գերմանիայի կանցլերը՝ պատճառաբանելով աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ։ Թուրքիան, խախտելով գագաթնաժողովի ձևաչափը, առանց պատճառաբանության գործուղել է իր փոխնախագահ Ջևդեթ Յըլմազին։ 2008 թվականից հետո Յըլմազը դառնում է Թուրքիայի ամենաբարձրաստիճան պաշտոնյան, որը հարևան երկիր է այցելում։ Նույնպես չի մասնակցում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը։

Քաղաքագետների կողմից կանխատեսվող հիմնական թեմաներից մեկը եվրոպացի պաշտոնյաների կողմից Նիկոլ Փաշինյանին աջակցության հայտարարությունն է։ Այս մասին հանդես են եկել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը, Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին և այլք։ Զելենսկին նշել է, որ Ուկրաինայի նախագահի այցը Հայաստան առաջին անգամ է եղել 24 տարվա ընթացքում։ Մակրոնն էլ իր հերթին նշել է, որ Հայաստանի Հանրապետությունը միջազգային հանրության կողմից որպես Ռուսաստանից անջատ պետություն ընկալվել է միայն վերջին ութ տարիների ընթացքում։

Քաղաքագետ Սուրեն Զոլյանը գագաթնաժողովի ընթացքն ու եվրոպացի պաշտոնյաների հայտարարությունները բնութագրել է որպես «Նիկոլ Փաշինյանին և նրա իշխանությանը շատ բան տվող» իրադարձություն։ Նրա խոսքով՝ եվրոպացիները եկել են Փաշինյանի քարոզարշավը ավարտին հասցնելու։ Զոլյանը նաև նշել է, որ այս գագաթնաժողովը բացարձակապես սուբյեկտիվ է և ուղիղ միջամտություն։ Նրա կարծիքով՝ եվրոպացիները բացարձակապես չեն թաքցնում իրենց մոտեցումը, և այս անգամ անգամ չեն ուզում օբյեկտիվության պատրանք ստեղծել։ Նրանք եկել են կոնկրետ Փաշինյանին աջակցություն ցույց տալու։

Զոլյանը նաև անդրադարձել է Հայաստանի անկախության հասկացությանը՝ նշելով, որ եվրոպացիների կողմից Հայաստանը «վերջին 8 տարիների ընթացքում անկախացած» պետություն անվանելը հակասական է։ Նա հիշեցրել է 2019 թվականին ստորագրված փաստաթուղթը, որի տակ նաև Մակրոնն էր ստորագրել, և հարցնելով՝ Հայաստանն այսօր ավելի անկախ է, թե՞ նախքան Նիկոլի իշխանության գալը։

Քաղաքագետը նաև նշել է, որ այս մարդկանց կարծիքով Հայաստանն ու Ադրբեջանը բարեկամներ են դարձել, և Սյունիքով նախատեսվում է միջանցք բացել՝ երկու թուրքական պետությունների համար։ Նա նախազգուշացրել է, որ պետք է հասկանալ, թե ինչ շահեր են հետապնդվում այս ամենով, և նշել, որ այս իրադարձությունները հիշեցնում են Պրահայում Արցախի զոհաբերումը։

Դերասան և հաղորդավար Խորեն Լևոնյանը «Տետ ա տետ» հաղորդաշարի եթերում նույնպես անդրադարձել է գագաթնաժողովի թեմային՝ իր մտքերն արտահայտելով հայկական հասարակության կողմից այս իրադարձության ընկալման մասին։