Հունիսի 24-ին ԱՄՆ-ի մայրաքաղաք Վաշինգտոնում, Կոնգրեսի շենքում տեղի ունեցավ միջազգային կոնֆերանս-քննարկում, որը կազմակերպվել էր Ադրբեջանի կողմից ֆինանսավորվող նախաձեռնողական խմբի կողմից։ Միջոցառման թեման «Վերադարձի եւ ինքնորոշման իրավունք. կրկնակի չափանիշներ եւ ընտրողական մոտեցումներ» էր։
Ըստ ադրբեջանական աղբյուրների՝ կոնֆերանսին մասնակցել են «փախստականների եւ ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանության ոլորտում մասնագիտացած փորձագետներ, մարդու իրավունքների պաշտպաններ, միջազգային իրավունքի մասնագետներ, քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների ներկայացուցիչներ եւ «Արեւմտյան Ադրբեջան»-ի իրենց հայրենակիցները»։
Քննարկման հիմնական թեզը հարյուր հազարավոր ադրբեջանցիների՝ իբրեւ «Հայաստանից արտաքսված» անձանց իրավունքների ճանաչումն էր։ Այս հարցը, որը Հայաստանի իշխանությունները համառորեն հերքում են՝ համարելով այն հիբրիդային պատերազմի արդյունք կամ հակահայկական քարոզչություն, արդեն քննարկվում է ամերիկյան Կոնգրեսում։
Միջոցառման մասնակիցները պահանջել են միջազգային կազմակերպությունների ուշադրությունը կենտրոնացնել այդ անձանց՝ իրենց «պատմական հողեր» վերադառնալու իրավունքի վրա։ Բացի այդ, նրանք պահանջել են հետաքննել եւ իրավական գնահատական տալ «Հայաստանում մնացած ադրբեջանցի ժողովրդին պատկանող մշակութային, կրոնական եւ պատմական ժառանգության»՝ այդ թվում՝ տեղանունների, մզկիթների, գերեզմանատների եւ այլ հուշարձանների ոչնչացման, պղծման եւ յուրացման համար։
Հանդիպմանը ներկա են գտնվել նաեւ Միացյալ Նահանգներում գործող հայկական լրատվամիջոցների, այդ թվում՝ Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախմբի (ANCA) ներկայացուցիչները, որոնք հետեւել են քննարկմանը լսարանից։ Քննարկման ավարտին մասնակիցները հայտարարություն են ընդունել ԱՄՆ Կոնգրեսի անդամներին ուղղված, որում ամրագրել են մի շարք պահանջներ՝ կապված «ՀՀ-ում բնակեցված ադրբեջանցիների» հարցի հետ։
Այս միջոցառումը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանը շարունակում է համակարգված եւ կանոնավոր կերպով առաջ տանել «Արեւմտյան Ադրբեջան» արհեստածին գաղափարախոսությունը՝ այն դարձնելով միջազգային ուշադրության եւ իրավունքի առարկա։